|
In Backgammon kom je allerlei termen tegen waarvan de betekenis misschien niet altijd duidelijk is. In onderstaande Glossary vind je alle Backgammon termen op alfabet met daarbij de uitleg wat het betekend.
A
Acey-deucey
Een variant op Backgammon welke waarschijnlijk is ontstaan in het Midden-Oosten. Hoogstwaarschijnlijk is de Nederlandse TricTrac variant afgeleid van dit spel.
Actieve builders
Een speelsteen die vrij is om een punt te bouwen of te maken.
Advanced Anchor
Een zekerheid punt dat je maakt op het 4 of 5 punt in je tegenstander zijn thuisveld. Het geeft je grote voordelen wanneer je tijdens een spel een Advanced Anchor weet te bemachtigen.
Anchor
Ieder punt dat je weet te bemachtigen in je tegenstander zijn thuisveld. Vaak belangrijk om zo een veilige plek te creëren waar je nog op kunt landen als je geslagen bent en je steen weer wilt inbrengen. Als je het 4 of golden 5 point weet te bemachtigen spreek je van een Advanced Anchor.
Automatische dubbel
Een Automatische dubbel is een regel die betrekking heeft op de Cube en wordt enkel toegepast bij Single CashGames of Chouétte. Het houdt in dat bij een begin van het spel, wanneer beide spelers één dobbelsteen gooien om te mogen beginnen, de dubbel één niveau verhoogd wordt als beide spelers hetzelfde nummer gooien. De Cube wordt dus verdubbeld maar blijft neutraal in het midden.
B
Back game
Een Backgame is een spelverloop waarbij één speler (noodgedwongen) de strategie kiest om met meerdere stenen geslagen te worden, vervolgens punten te maken in zijn tegenstander zijn thuisveld, in de hoop zijn tegenstander tegen het einde van het spel nog te kunnen slaan en alsnog de partij te winnen.
Backgammon
Backgammon is natuurlijk de officiële naam voor het spel wat we hier beschrijven.
Daarnaast staat Backgammon ook voor een overwinning Waarbij je jouw laatste steen uithaalt en de partij dus wint terwijl je tegenstander nog geen enkele steen uitgehaald heeft en je tegenstander nog met minstens één steen in jouw thuisveld staat. Als je wint met een Backgammon win je driemaal de inzet.
Backgammon bord
Het speelveld inclusief de zijkanten en de bar. Vaak in de vorm van een koffer of speelplateau.
Bar
De Bar is de middelste rand die het speelveld in tweeën deelt. Wanneer het backgammon koffer betreft is het de middelste rand die tevens dienst doet als scharnier. Op de Bar komen de speelstenen te liggen die geslagen zijn.
Bar point
Het Barpunt is het zevenpunt van beide spelers. Dus het punt 7 punten vanaf je begin. Een belangrijk strategisch punt om te maken.
Battle
Een Battle is jargon voor wanneer de speelstenen elkaar kruisen en daarbij over en weer veel stenen geslagen worden.
Bear-off
De benaming die staat voor het uithalen van je speelstenen.
Beaver
De Beaver is een regel die betrekking heeft op de Cube en wordt enkel toegepast bij Single CashGames of Chouétte. Het houdt in dat wanneer je gedubbeld wordt je direct terug kunt dubbelen zonder dat je het eigendom van de Cube verliest. In één beweging wordt de Cube dus van bijvoorbeeld 2 naar 8 doorgedraaid.
Beginopstelling
Bij Backgammon begin je volgens een bepaalde opstelling van de speelstenen op het bord. Hieronder zie je de afbeelding met daarop de juiste beginopstelling:

Blitz
Aanvallend spel waarbij je je tegenstander blijft slaan in de hoop hem op de Bar te houden terwijl jij je Home Board aan het volbouwen bent.
Block
Een punt waar 2 of meer speelstenen opstaan zodat jij dit punt blokkeert voor jouw tegenstander om op te landen.
Blot
Een Blot is de benaming voor een speelsteen wanneer deze alleen op een punt (pip) staat en dus geslagen kan worden.
Board
Board is de standaard benaming van het speelveld of wel het Backgammon bord (board)
Box
De Box is enkel van toepassing bij het spel Chouétte. De Box is de persoon die het in zijn eentje opneemt tegen het team.
Builders
Een speelsteen die in positie staat waar hij gebruikt kan worden om een punt te bouwen.
Buitenveld
Het Buitenveld is een aanduiding voor een bepaald vak van het speelveld. Het speelveld is onder te verdelen in 4 vakken te weten jouw thuisveld, jouw buitenveld, je tegenstander zijn buitenveld en je tegenstander zijn thuisveld. Het is de bedoeling dat je al je stenen vanaf jouw tegenstander zijn thuisveld naar je eigen (t)huis(veld) brengt.
Bye
Een Bye is wanneer je tijdens een toernooi de eerste ronde vrij loot. Wanneer er vrije plaatsen zijn in een speelsheet (aantal deelnemers niet precies overeenkomend met 2,4,8,16,32, enz) kan het dus voorkomend dat je zonder te spelen een ronde verder bent.
C
Checker
Standaard benaming voor een speelsteen. Iedere speler begint een partij met 15 speelstenen.
Chouétte
Chouétte is Backgammon wat je met meerdere spelers spelt. Je hebt er minimal 3 spelers voor nodig. Het wordt verder altijd om geld gespeeld volgens de speelvorm Single CashGame.
De uitleg van Chouétte vind je hier
Closed Board
Een Closed Board heb je wanneer je al je punten in je thuisveld bezet hebt met minimaal 2 stenen per punt. Wanneer je je tegenstander geslagen hebt en je hebt een Closed Board dan is het onmogelijk voor je tegenstander om op te komen.

Consolation
Consolation is een soort verliezertoernooi waarna je automatisch doorstroomt wanneer je een partij in het hoofdtoernooi hebt verloren. Het is dus van toepassing op Backgammon toernooien.
Contact
Wanneer er nog contact mogelijk is wil dat zeggen dat de speelstenen van beide partijen elkaar nog moeten kruisen. Wanneer alle stenen elkaar gekruist zijn is er geen contact meer mogelijk.
Cover
Aanduiding bij het maken van een punt. To Cover a Blot. Een speelsteen op een punt laten landen waar een Blot van jezelf staat waardoor je het punt dus maakt.
Crawford Game
De Crawford Game is die betreffende partij in een match waarop de Crawford Regel van toepassing is.
Crawford Regel
De Crawford regel is een regel die betrekking heeft op de Cube. De regel is alleen van toepassing bij de speelvorm Matchgame. Het houdt in dat wanneer een van de spelers op matchpoint komt de Cube in het daaropvolgende spel niet gebruikt mag worden. Mocht de speler die niet op matchpoint staat de Crawford Game winnen dan mag de Cube het spel daarop weer ingezet worden.
Cube
De Cube is de vaak grotere dobbelsteen die bij het spel geleverd zit. De Cube heeft 6 vlakken met op iedere kan een nummer welke zich steeds verdubbeld, te weten 2,4,8,16,32,64.
De uitleg waarvoor de Cube dient vind je hier.
D
Dansen
Dansen is wanneer je je op moet komen met een steen die geslagen is maar je net die nummers gooit die door je tegenstander geblokkeerd zijn. Je kunt dus niet opkomen ofwel je bent aan het dansen.
Direct Shot
Je hebt een direct shot als je tegenstander een Blot heeft binnen zes punten van één van jouw speelstenen.
Droppen
Droppen doe je wanneer je een dubbel met de Cube aangeboden krijgt en deze niet accepteert.
Dubbel Matchpoint
Wanneer beide spelers op matchpoint staan. Ze hebben beide nog één puntje nodig om de MatchGame te winnen.
Dubbelen
Wanneer je de stakes wilt verdubbelen neem je de Cube om je tegenstander te dubbelen. Je draait de Cube naar het volgende oplopende nummer bijvoorbeeld van 2 naar 4.
Dubbels
Wanneer je aan de beurt bent en je beide dobbelstenen werpt welke vervolgens twee gelijke aantal ogen ziet. Je mag nu indien je de beurt af kunt maken de worp twee keer doen en dus vier zetten maken.
E
Eigenaar van de Cube
Je bent eigenaar van de Cube wanneer je een dubbel hebt geaccepteerd van je tegenstander. Jij mag nu als enige de Cube hanteren en bent dus eigenaar van de Cube.
Entree fee
Het bedrag wat je moet leggen om aan een bepaald toernooi mee te mogen doen. Dit wordt ook wel Buyin genoemd.
Etiquétte
Etiquette zijn ongeschreven regels die zeer belangrijk zijn. Het gaat er met name om wat de omgangsvormen zijn bij het spelen van een serieus spel Backgammon.
F
Full prime
De benaming voor wanneer je een blokkade (prime) hebt gebouwd van 6 punten op rij.
G
Gammon
Een Gammon is wanneer je de partij wint terwijl je tegenstander nog geen enkele speelsteen heft uitgehaald. Wanneer je wint met een Gammon win je tweemaal de inzet.
GG
Internet (chat) taal wat staat voor Good Game of Great Game.
GM
Internet (chat) taal wat staat voor Good Match of Great Match
Golden Point
Je tegenstander zijn 5 punt. Belangrijk punt om vroeg in het spel te pakken. Hiermee voorkom je dat je tegenstander een muur kan bouwen die onneembaar voor je wordt en je hebt goede vluchtkansen om te zetten wanneer je een hoge dubbel gooit.
H
Hit
Wanneer je een blot van je tegenstander slaat.
Hit en Loose
Hit en Loose is een regel die van toepassing is op Tavla, een bekende Turkse variant. Het wil zeggen dat wanneer je in jouw thuisveld je tegenstander slaat je niet direct die steen door (veilig) mag zetten maar moet laten slaan. Dit is geen officiële Backgammon regel en niet geldig bij Backgammon. Het is overigens een van de weinige verschillen tussen Backgammon en Tavla.
Home Board
Home Board is de standaard benaming voor je thuisveld.
I
Incorrecte Worp
Een worp is incorrect of ongeldig wanneer beide dobbelstenen na geworpen te zijn niet plat liggen, buiten het speelveld belanden, niet in het rechtervak van de werper zijn gegooid of op de speelstenen liggen. Voor meer informatie hierover klik hier
Indirect Shot
Een Indirect Shot heb je wanneer je tegenstander zijn Blot niet binnen zes punten van jouw speelsteen staat maar ergens tussen punt 7 en 12. Je hebt dus beide dobbelstenen nodig om het aantal ogen te gooien waarmee je je tegenstander zou kunnen slaan.
Inner board
Het vak waarin je begint ofwel je tegenstander zijn thuisveld.
J
Jacoby Regel
De Jacoby Regel is een regel die geldt voor het gebruik van de Cube. Het wordt enkel toegepast in Single CashGames of Chouétte. Het houdt in dat wanneer er tijdens een game niet wordt gedubbeld eventuele Gammons of Backgammons niet geteld worden.
Joker
Een Joker is een worp die perfect is. Dus stel je hebt een dubbel nodig om te winnen en je gooit hem op het juiste moment dan heet dat een Joker.
K
Kapitein
De kapitein is de benaming voor de aanvoerder van het team wanneer er Chouétte wordt gespeeld.
Knock-out Systeem
Een toernooischema waarbij je als je een partij verliest uitgeschakeld wordt. Bij sommige toernooien stroom je dan in bij de Consolation waarbij ook een Knock-out systeem wordt gehanteerd.
L
Lucky Rolls
Lucky Rolls zijn gelukkige worpen vrij vertaald. Met andere woorden gooi je ze lekker.
M
Match
Zie MatchGame
Matchgame
Een Backgammon match bestaande uit een vooraf bepaald aantal punten. De speler die als eerste dat puntenaantal bereikt is de winnaar van de Match.
Mid point
Met het Mid Point wordt een speler zijn 13 punt vanaf het begin aangeduid.
N
Nabeurt
Een regel die niet voor Backgammon geldt maar voor de Nederlandse vorm van TricTrac. De speler die niet is begonnen heeft een nabeurt wat wil zeggen dat wanneer hij verliest hij nog één keer mag gooien om toch uit te kunnen. Lukt hem dat dan is hij i.p.v. zijn tegenstander die toch al eerder binnen was de winnaar.
Neutrale Cube
Wanneer de Cube nog in het midden ligt en voor beide spelers toegankelijk is om te hanteren.
NR
Internet (chat) taal wat staat voor Nice Rolls.
Notation
De wijze waarop zetten van spelers gedurende een partij worden genoteerd om eventueel achteraf te analyseren.
O
Ogen
Ogen op de zijkanten van de dobbelstenen waarmee wordt bepaald hoeveel plaatsen je naar voren mag verzetten
Open punt
Een driehoekig punt waarop nog geen speelsteen staat.
P
Pass
Passen doe je wanneer je een dubbel met de Cube aangeboden krijgt en deze niet accepteert.
Pip
Pip of Pips staan voor de ogen van de dobbelsteen. De pips van de dobbelsteen zijn de eenheden van afstand op een Backgammon bord. Bijvoorbeeld: met een speelsteen op je 24 punt kun je met een worp van 6-3 in totaal 9 pips vooruit wandelen naar je 15 punt.
Pip Count
De Pipcount is het totaal aantal pips van al je stenen bij elkaar opgeteld. Dus de totale afstand in pips die je speelstenen nog af moeten leggen om thuis te komen. Je begint altijd met 167 pips van het einde af. Aan de hand van de Pipcount kun je zien wie er voor ligt in de Race.
Pips
Zie pip
Playmoney
Playmoney is fictief geld. Wanneer je in een online Backgammon Casino wilt spelen maar niet om echt geld dan kies je voor dus voor Playmoney.
Precision dice
Dit zijn speciale Backgammon dobbelstenen die gewogen zijn net als dobbelstenen die bij Crabs worden gebruikt.
Prime
Een Prime is een blokkade van achter aaneengesloten punten waarop je 2 of meer speelstenen hebt staan. Hiermee hoop je de weg voor je tegenstander te blokkeren. Wanneer je zes punten naast elkaar bezet hebt kan je tegenstander er niet meer langs en spreek je van een Full Prime.
Punt
Een Punt is de aanduiding van de driehoeken op het speelveld. Je kunt je speelstenen dus punten vooruit zetten waarmee wordt bedoeld dat je een speelsteen een aantal driehoekpunten vooruit zet.
Daarnaast wordt een punt ook wel aangeduid als er op een punt 2 speelstenen staan. Je spreekt bijvoorbeeld over een punt maken.
Q
R
Race
Een Race is wanneer er geen contact meer is tussen jou en je tegenstander en de uitkomst van het werpen met de dobbelstenen bepaald wie de winnaar wordt. Ook wordt Race wel gebruikt om aan te duiden wie er het dichts bij huis is naargelang het aantal pips.
Redouble
Zie redubbel
Redubbel
Wanneer je een Cube hebt geaccepteerd en hem vervolgens zelf in gaat zetten om de stakes nogmaals te verdubbelen.
Return shot
Wanneer je een steen van je tegenstander slaat en daarbij Blots van jezelf laat staan noemen we de kansen die je tegenstander heeft om de worp direct daarna jou te slaan zijn Return Shots.
S
Single CashGame
Een speelvorm van Backgammon. De uitleg vind je hier.
Single Point
Een Single Point is de aanduiding wanneer je een spel wint met éénmaal het aantal stakes.
Je wint dus een standaard spel zonder met een Gammon of Backgammon te winnen.
Slotten
Wanneer je een speelsteen naar een open plaats speelt in de hoop hem de volgende beurt dicht te kunnen zetten
Snowie
Snowie is de sterkste Backgammon computer waartegen je kunt spelen maar die je ook Matches kunt laten analyseren. Een ideale tool om je spel te verbeteren.
Spare
Een extra speelsteen op een bepaald punt die je kunt gebruiken om te slaan, te slotten of een punt dicht te maken zonder dat je daarbij een Blot over laat op de plaats waar je vandaan kwam.
Speelveld
Het speelveld waarop Backgammon gespeeld wordt inclusief de Bar.
Splitten
Twee speelstenen op een punt met een worp verspreiden zodat ze als builders ingezet kunnen worden of er andere mogelijkheden mee creëert.
Stakes
De inzet per spel.
T
Take
Wanneer je een dubbel met de Cube krijgt aangeboden en je deze wil accepteren spreek je van een Take.
Thuisveld
Het Thuisveld is een aanduiding voor een bepaald vak van het speelveld. Het speelveld is onder te verdelen in 4 vakken te weten jouw thuisveld, jouw buitenveld, je tegenstander zijn buitenveld en je tegenstander zijn thuisveld. Het is de bedoeling dat je al je stenen vanaf jouw tegenstander zijn thuisveld naar je eigen (t)huis(veld) brengt.

TricTrac
Nederlandse variant op Backgammon. Alles over TricTrac vind je hier.
TY
Internet (chat) taal wat staat voor Thank You.
U
V
Verdubbeldobbelsteen
Zie Cube
W
Werpbeker
De werpbeker wordt ook wel Dice Cup genoemd en dient ervoor om de dobbelstenen te werpen. De werpbeker is een belangrijk middel tegen valsspelen. Iedere speler dient goed te schudden alvorens hij de dobbelstenen gaat werpen.
Worp
Een worp is de uitkomst die de dobbelstenen weergeven na geworpen te zijn.
X
Y
Z
Zet
Een zet is de wijze waarop je je speelstenen verplaatst of verplaatst hebt.
|